Αναζητώντας την ενσυναίσθηση …στο ΕΜΣΤ! Συμμετοχή σε βιωματικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα
Σε βιωματικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) συμμετείχαν οι μαθητές και οι μαθήτριες του τμήματος Α1-ομάδα Βιβλιοθήκης του 1ου ΕΠΑ.Λ. Αγίας Παρασκευής, στις 11 Δεκεμβρίου 2025, στο πλαίσιο της έκθεσης «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή». Το εργαστήριο πραγματοποιήθηκε με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών για τη φύση των ζώων ως όντων με νοημοσύνη και ενσυναίσθηση.
Με την καθοδήγηση της Μαρίνας Τσέκου, επιμελήτριας εκπαίδευσης του ΕΜΣΤ, οι μαθητές προσέγγισαν ενεργητικά το έργο της Emma Talbot «Human/Nature» [Άνθρωπος/Φύση] το οποίο αποτελείται από τρία µέρη: µια µνηµειακής κλίµακας υφασµάτινη εγκατάσταση από ζωγραφισµένο µετάξι, ένα γλυπτό και µια ταινία κινούμενων σχεδίων µε τίτλο «You Are Not the Centre (inside the animal mind)» [∆εν είσαι το Κέντρο (µέσα στο µυαλό των ζώων)]. Χωρισμένοι σε ομάδες, οι μαθητές ανέλαβαν να παρατηρήσουν τα έργα αυτά, να συζητήσουν για τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους και να εντοπίσουν τις έννοιες που τους συγκίνησαν/προβλημάτισαν περισσότερο, να τις καταγράψουν και να τις παρουσιάσουν κριτικά στην ολομέλεια.
Στη συνέχεια συμμετείχαν στο δημιουργικό εργαστήριο video animation με την τεχνική καρέ καρέ / stop motion «ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ – EMMA TALBOT», το οποίο σχεδίασαν και συντόνισαν οι μουσειοπαιδαγωγοί Στεφανία Στούρη και Αναστασία Αγάθου, σε συνεργασία με την Μαρίνα Τσέκου.
Μετά από συζήτηση, οι μαθητές επέλεξαν στην ολομέλεια ποια από τις βασικές έννοιες που εντόπισαν στο έργο της Talbot θα ήθελαν να προσεγγίσουν δημιουργικά. Κατέληξαν στην ενσυναίσθηση, η οποία απασχολεί την πλειοψηφία. Για να δημιουργήσουν την ταινία, κάθε μία από τις 5 ομάδες ανέλαβε έναν ρόλο και μία αρμοδιότητα ως εξής: α) Σκηνικό β) Σενάριο – Πλοκή γ) Δημιουργοί χαρακτήρων δ) Τεχνικό τμήμα ε) Post production. Οι ομάδες δούλεψαν επί τόπου, στον χώρο μπροστά στα έργα της Talbot, για μιάμιση ώρα περίπου και δημιουργήθηκε η ταινία, με χρήση της εφαρμογής stop motion video.
Συγκεκριμένα: 1. Η ομάδα Σκηνικού σχεδίασε ένα φανταστικό ενυδρείο -περιβάλλον μέσα στο οποίο εκτυλίχθηκε όλη η πλοκή. 2. Ταυτόχρονα, η ομάδα Χαρακτήρων, σε διάλογο με την ομάδα Σεναρίου, σχεδίασε δυο χαρακτήρες, δυο αρκετά απομακρυσμένα είδη, τον άνθρωπο και το ψάρι. 3. Η ομάδα Σεναρίου / Πλοκής σκέφτηκε και σχεδίασε ένα storyboard, δηλαδή μια αλληλουχία από σκηνές, καρέ-καρέ. Βασισμένη στην ενσυναίσθηση και τον τίτλο «Νιώσε όπως με έκανες να νιώσω», θέλησαν να δημιουργήσουν μια συνθήκη στην οποία άνθρωπος και ψάρι ανταλλάσσουν θέσεις για λίγες ώρες. Ο άνθρωπος, αφού ψάρεψε και έφαγε το ψάρι, το είδε στο όνειρό του και με έναν μαγικό τρόπο μεταμορφώθηκε στο ίδιο το ψάρι που έφαγε. Έτσι μπήκε στη θέση του και μπόρεσε να καταλάβει ακριβώς πώς ένιωσε το ψάρι. 4. Παράλληλα, η τεχνική ομάδα εξοικειώθηκε με το χαρτόκουτο, το οποίο λειτούργησε ως στούντιο. Κατέβασε την εφαρμογή Stop Motion Studio και έκανε δοκιμές, ελέγχοντας το frame rate, την κίνηση των χαρακτήρων και τον φωτισμό. 5. Τέλος, η ομάδα Post Production δημιούργησε τους τίτλους της ταινίας. Σε ξεχωριστά χαρτιά σημείωσε τα ονόματα όλων και την ομάδα στην οποία δούλεψαν, όπως και τον τίτλο της ταινίας.
Αφού ολοκληρώθηκε το video animation, παρουσιάστηκε στην ολομέλεια στο εργαστήριο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, και ακολούθησε κριτικός σχολιασμός της δράσης και των συναισθημάτων που δημιούργησε στους συμμετέχοντες.
Φεύγοντας, το Τμήμα Εκπαίδευσης χάρισε στον καθένα από έναν φάκελο με σπόρους φακελωτής (phacelia tanacetifolia), ώστε να φυτέψουμε για τις μέλισσες, φροντίζοντας για το μέλλον όλων μας.
Πρόκειται για το πρώτο μέρος δράσης η οποία θα συνεχιστεί τον Φεβρουάριο 2026 με δεύτερο εργαστήριο. Το τμήμα συμμετέχει σε πιλοτική Λέσχη Ανάγνωσης του «Μάγκα» της Πηνελόπης Δέλτα, βιβλίο το οποίο επιλέξαμε προκειμένου να προβληματιστούμε για την ανάγκη υπεράσπισης της ζωής όλων των όντων ως κεντρικό θέμα του πολιτισμού μας, με την ευκαιρία της έκθεσης «Why Look at Animals?» του ΕΜΣΤ, την πρώτη μεγάλη έκθεση με θέμα την ευημερία των ζώων διεθνώς. Η προσπάθεια εντάσσεται στο μάθημα Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων και συμμετέχουν 22 μαθητές και μαθήτριες του τμήματος Α1 και οι εκπαιδευτικοί Ζέτα Παπαγεωργοπούλου, Ελευθερία Λάρδα και Τίνα Μαντά. Έμπνευσή μας, βέβαια, είναι η παρουσία του γέροντα σκύλου μας, του Ντέρεκ, ο οποίος γεμίζει με ήρεμη θετική ενέργεια τους χώρους μας και έχει ως ησυχαστήριο τη Βιβλιοθήκη.
Σημειώνεται πως είναι η 9η σχολική χρονιά που η ομάδα μας συνεργάζεται δημιουργικά με το τμήμα εκπαίδευσης του ΕΜΣΤ στο πλαίσιο εργαστηρίων που στοχεύουν στη μάθηση με συμμετοχικές και βιωματικές παιδαγωγικές μεθόδους, την ενεργητική προσέγγιση και αισθητική απόλαυση των έργων τέχνης, όσο και στην ενθάρρυνση της αυτοέκφρασης, την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, της επικοινωνίας και της κατανόησης του κόσμου. Έργο μας (ARTeam19) έχει εκτεθεί στους χώρους του μουσείου και εκτίθεται στη Βιβλιοθήκη.
Δείτε το video animation «Νιώσε όπως με έκανες να νιώσω» [«ΔΕΝΈκθεση φωτογραφίας ΕΙΣΑΙ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ – EMMA TALBOT»]
