Ο Διευθυντής του 1ου ΕΠΑ.Λ, Κωσταντίνος Ντάβος, προτείνει…
…την επετειακή έκδοση «Η αγιογραφία του Αγώνα» του Καρλ Κρατσάιζεν γιατί «γιορτάζουμε τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης και σε αυτό το λεύκωμα βλέπουμε τις αυθεντικές μορφές πολλών από τους αγωνιστές του ’21»
Το λεύκωμα, με αριθμό εισαγωγής 1.306 στον κατάλογο της Βιβλιοθήκης, είναι δωρεά του Κατσάκου Κ. Κωστή. Ο κ. Ντάβος επέλεξε να φωτογραφηθεί μπροστά σε ένα από τα δύο ελαιόδεντρα (olea europea) που αγοράστηκαν με έξοδα της σχολικής επιτροπής του Δήμου Αγ. Παρασκευής και φυτεύτηκαν το 2018 σε γλάστρες, τις οποίες προσέφεραν γείτονες.
«Η Αγιογραφία του Αγώνα. Οι αυθεντικές μορφές των αγωνιστών του ’21 / Καρλ Κρατσάϊζεν (1794 – 1878)» Επετειακό λεύκωμα σε 600 αριθμημένα αντίτυπα. 48 μονόφυλλα με τα πρωτότυπα σχέδια και τις λιθογραφίες του Κρατσάιζεν, την εισαγωγή του Παντελή Πρεβελάκη στην επετειακή έκδοση της Α.Σ.Κ.Τ. για τα 150 χρόνια της Επανάστασης, κείμενο και επιμέλεια της διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα (στο οποίο βασίζεται η παρουσίαση αυτή).
Ο φιλέλληνας βαυαρός υπολοχαγός Καρλ Κρατσάιζεν (1794-1878) έφτασε στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 1826, σε μια στιγμή κρίσιμη για τον Αγώνα, και ζωγράφισε εκ του φυσικού όσους αγωνιστές είχαν επιζήσει από τις συγκρούσεις των πρώτων ετών της επανάστασης. Γι’ αυτό εξάλλου, ενώ απεικονίζονται ο Κανάρης, ο Νικηταράς, ο Κολοκοτρώνης, ο Πέτας, ο Τομπάζης, ο Κουντουριώτης, απουσιάζουν ο Διάκος, ο Μπότσαρης, ο Παπαφλέσσας και άλλοι, όπως είχε παρατηρήσει ο Παντελής Πρεβελάκης.
Πρόκειται για 48 μονόφυλλα με τα σχέδια και την παραποιημένη λιθογραφική εκδοχή τους. Τα σχέδια αποτυπώνουν τις αυθεντικές μορφές των αγωνιστών, όπως τις απέδωσε ο αυτοδίδακτος ζωγράφος Κρατσάιζεν κατά τα έτη 1826-27. Έχοντας πλήρη συνείδηση ότι αποτελούν ιστορικά τεκμήρια, ζητούσε από τους εικονιζόμενους να υπογράψουν τις προσωπογραφίες τους, πράγμα που έκαναν όλοι εκτός από τον βαριά άρρωστο, Καραϊσκάκη, του οποίου το σχέδιο έμεινε ημιτελές. Όταν επέστρεψε στο Μόναχο, ο Κρατσάϊζεν φρόντισε να αντιγραφούν 24 σχέδια και να εκδοθούν σε λιθογραφική μορφή. Αυτές οι λιθογραφίες απετέλεσαν το πρότυπο για την ιστορική εικονογραφία του Αγώνα, αλλά και την πηγή από όπου η συλλογική μνήμη άντλησε τις εικόνες των ηρώων.
Τα πρωτότυπα σχέδια απέκτησε η Εθνική Πινακοθήκη το 1926, με πρωτοβουλία του τότε Διευθυντή της, Ζαχαρία Παπαντωνίου. Η επετειακή έκδοση εντάσσεται στις εορταστικές εκδηλώσεις της «Πρωτοβουλίας 2021», όπου η Εθνική Πινακοθήκη συμμετέχει μαζί με πολλά άλλα ιδρύματα και οργανισμούς.